Een hielenlikker, in Cuba een tracatán genaamd, is iemand die gewoonlijk rondhangt bij mensen met macht. Je herkent ze gemakkelijk aan twee dingen, ze reageren alleen op hun directe superieur en nooit, onder geen enkele voorwaarde, verschillen ze met hem van mening. BBC-correspondent Fernando Ravsberg wijdt ons in in de geheimen van de tracatán, die niet alleen in Havana voorkomt maar ook in Miami opduikt.
Het maakt niet uit wie er boven hen staat, of het nou een politicus is, een artiest, een journalist of een directeur, hij toont zijn fascinatie door tegen ieder die het wil horen te spreken over de geweldige kwaliteiten en bekwaamheden van zijn superieur. Zijn bewondering is zo groot dat hij iedere suggestie ziet als bevel, hij gelooft dat de gezichtspunten van zijn leider onfeilbaar zijn en zijn smaak het meest gepast. Hij gaat daarbij zover dat de vrouwen waar de baas van houdt de mooiste vrouwen zijn, dat alles gezegd met het grootste respect.
Hij zal op de hoogte zijn van alles wat zijn persoonlijke caudillo* nodig heeft en van alle voor- en tegenspoed die hem overkomt, van het ‘onbegrip' van zijn echtgenote tot de bloemen die aan 'de geliefde’ moeten worden gestuurd. Niets ontgaat hem, alles ziet hij als onderdeel van zijn werk.
Altijd heeft hij een rechtvaardiging klaar voor alles wat zijn superieur doet, steeds is zijn motto dat 'de baas niet slaapt tijdens het werk, maar nadenkt; de baas leest niet de krant op kantoor, hij stelt zich op de hoogte; en de baas gaat niet met de jonge secretaresse naar bed, maar werkt aan haar opvoeding.’
Om het nog wat nauwkeuriger te beschrijven: de sierhondjes voor in de auto die met hun hoofd knikken wanneer de auto rijdt, alsof ze iedere keer dat de chauffeur naar hen kijkt, instemmend knikken, worden ook hielenlikker of tracatán genoemd. De rest van de Cubanen vindt het een erg verachtelijk type -de hielenlikker, niet de hond- maar aan de andere kant wordt hij erg gevreesd, omdat dit soort mensen een zekere mate van macht hebben, soms aanzienlijk, en het kan gevaarlijk zijn om ze te weerspreken.
Sommigen hebben het ver gebracht op de sociale ladder, en hoewel zij het kantoor van de hielenlikker niet verlaten zijn zij soms zelf ook mensen met macht, zelfs zo dat zij hun eigen hielenlikker hebben, een soort hielenlikker van hielenlikkers.
Kijk goed in de omgeving van sommige machtige mensen en het zal niet moeilijk zijn om ze te identificeren. Ze zijn altijd aan hun zijde, ze proberen intermediair te zijn tussen een zo belangrijk figuur en de rest van de stervelingen, dat wil zeggen, wij. Ze bewegen zich nerveus als een Doberman en zij lopen zich het vuur uit sloffen op iedere suggestie van de superieur. Soms lijkt het zelfs of ze de wensen van hun baas kunnen raden nog voordat deze ze verwoordt. Natuurlijk is het niet een type dat alleen in Cuba voorkomt. Ik stel me voor dat iedere lezer uit elk land zijn eigen hielenlikkers in gedachten heeft en dat hiervoor ook een regionaal woord zal zijn, al betwijfel of het zo muzikaal klinkt als tracatán, het Cubaanse woord voor hielenlikker:
Cartoonist Guama: Wat ruikt ie lekker!! (Raul Castro omgeven door vrouwen)
.
Natuurlijk spelen ze in Cuba een erg belangrijke rol. Ten slotte fungeren ze als filter tussen de persoon en de werkelijkheid, en laten ze alleen die zaken door, die hun superieur niet tegenspreken, beledigen of verontrusten. Arme u, wanneer u hem met een probleem confronteert, wanneer u probeert de geniale ideeën van de baas te betwisten of eenvoudigweg met een voorstel komt dat afwijkt van hetgeen iedere ochtend van de persoonlijke en monotheïstische Olympus van de hielenlikker afdaalt.
Wanneer iemand alleen contact heeft met zijn hielenlikker of -likkers bestaat het gevaar dat hij zich van de wereld afzondert en zo elke mogelijkheid ontbeert om in aanraking te komen met het gezonde weerwoord, zo noodzakelijk voor de ontwikkeling van ieder mens. Ondanks alles is een hielenlikker iets waar je aan went. En wanneer je er rekening mee houdt hoeveel problemen hij oplost, hoe rustig het leven aan zijn zijde is en hoe aangenaam het is om je onfeilbaar te voelen, dan moet je hem op waarde weten te schatten.
Bovendien, je raakt aan hem gehecht, want het is een ijverig type die zich opoffert om zijn superieur van dienst te zijn, ze slapen nooit en er is geen enkel probleem dat de verantwoordelijkheid van de hielenlikker te boven gaat.
Ze zijn zo belangrijk dat veel ballingen ze hebben meegenomen naar Miami. Daar zag ik ze iedere keer dat ik een belangrijk man sprak. Ze zijn gemakkelijk te herkennen: even trouw als degene die in Cuba zijn gebleven, maar met de tegengestelde ideologie. En dat is misschien het belangrijkste probleem van de soort; hij wisselt tegelijk met zijn baas van standpunt, zelfs wanneer hij van baas wisselt. Zo zelfs dat diegenen die gisteren 'hier' hielen likten, dat morgen 'daar' doen. Wil het hebben van een hielenlikker je een aangenaam gevoelgeven dan moet je hem met zorg uitkiezen, opdat hij niet eindigt in dienst van onze grootste tegenstander onder medeneming van al onze geheimen. Het zou niet de eerste keer zijn dat dit gebeurt.
Bron: BBC-Mundo: Fernando Ravsberg
N.B. Tracatán wordt op Cubafora veelvuldig gebruikt als scheldwoord voor een politieke tegenstander. Zowel de sympathisanten als de tegenstanders van Castro hanteren het als grof bedoeld scheldwoord. Een tegenstander omschreef kortgeleden de zanger Cubaanse Pablo Milanes nog als UN ESCLAVO CON PLATA UN CORRUPTO UN CHIVATON TRACATAN Y CHICHARRON NEGRO DE MIERDA, Corrupt,een slaaf met geld, een verklikker en een smerige zwarte.
* In de letterlijke betekenis is caudillo het Spaanse woord voor leider. Doorgaans wordt het echter gebruikt om een specifiek soort leider aan te duiden, die zijn macht baseert op persoonlijke banden en cliëntelistische netwerken. Het hoogtepunt van de caudillo's was in de 19e eeuw, alhoewel in sommige Latijns-Amerikaanse landen nog steeds caudillo's voorkomen. (Bron: Wikipedia)
EN VERDER:.
● heeft de bekende Cubaanse diva Omara Portuondo in Las Vegas de Amerikaanse regering gevraagd een einde te maken ‘de blokkade van Cuba.’ Omara won donderdag in de VS een Latin Grammy Award in de categorie ‘beste eigentijdse tropische muziek.’ Ze won de onderscheiding voor haar cd Gracias, opgedragen aan haar 60-jarige jubileum in de muziek. Het album werd in 2008 opgenomen met o.a. de medewerking van de Cubaanse zangers Silvio Rodriguez en Pablo Milanés en de Braziliaanse Chico Buarque.
Univision met Omara Portuondo
● De Cubaanse pianist Chucho Váldes won ook een Grammy vanwege het Beste Tropische Jazz Album Juntos para siempre /Voor altijd samen, dat hij met zijn vader Bebo Valdes maakte. Het officiële persbureau Prensa Latina noemde in een officieel persbericht wel de naam van de zoon Chuco, maar verzweeg die van vader Valdés.
.
Het dagblad van de communistische jeugdbeweging Juventud Rebelde sprak over Chuco Váldes en zijn vader en noemde de laatste niet bij naam. De websites Cubadebate en La Jiribilla, die een beperkt bereik binnen Cuba hebben, noemden de namen van beide en plaatsten ook een foto van vader en zoon. In de Cubaanse dagbladen ging de meeste aandacht uit naar de prijs voor Omara Portuondo .
.
Vader Bebo Váldes verliet Cuba lang geleden om politieke redenen en heeft ooit gezegd nooit naar zijn geboorteland terug te willen keren zolang de Castro’s nog leven. Vader en zoon treden in het buitenland regelmatig samen op.
● woonde Raúl Castro afgelopen dinsdag de begrafenis bij van de Carmen Nordelo, moeder van Gerardo Hernández Nordelo. Nordelo is een van de zogeheten Cubaanse Vijf, die in de VS gevangen zitten en in Cuba worden beschouwd als strijders tegen het terrorisme. Raúl onderhield zich telefonisch met de echtgenote van Gerardo, Adriana Pérez O’Connor, die in Spanje was op een solidariteitstour voor de Vijf. Hij bracht haar ‘een omhelzing van Fidel’ over. Raúl Castro zei tijdens een korte tijdspraak dat dit een moeilijk moment moet zijn voor Gerardo want ‘moeders zijn gevoel en geen rede.’
● omschrijft de journalist Paul Haven in Business Week van AP vandaag hoe de Cubaanse autoriteiten twee producten van de rantsoeneringkaart verwijderen, namelijk aardappels en erwten. ‘Dat betekent dat Cubanen zoveel van die producten kunnen eten als ze willen, zolang ze maar bereid zijn 20 maal zoveel te betalen als ze gewoon zijn.’
Laatste reacties